⏰ 9 minut czasu czytania
Strona główna » Blog »
W dobie dynamicznego rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE) oraz rosnących kosztów prądu, coraz więcej uwagi poświęca się nowoczesnym rozwiązaniom, które pozwalają na zwiększenie efektywności energetycznej, obniżenie rachunków i uniezależnienie się od dostawców energii. Jednym z takich rozwiązań jest magazyn energii, który staje się coraz popularniejszy nie tylko w domach jednorodzinnych, ale również, a może przede wszystkim, w budynkach wielorodzinnych. Jak dokładnie działa magazyn energii w takim obiekcie? Jakie przynosi korzyści mieszkańcom i wspólnotom mieszkaniowym? Jakie technologie są stosowane? Na te i wiele innych pytań odpowiadamy w poniższym artykule.
Czym jest magazyn energii?
Magazyn energii to urządzenie lub zestaw urządzeń, które umożliwiają gromadzenie energii elektrycznej w celu jej późniejszego wykorzystania. Najczęściej kojarzony jest z instalacjami fotowoltaicznymi, ale równie dobrze może współpracować z innymi źródłami, np. turbinami wiatrowymi czy siecią elektroenergetyczną.
W praktyce magazyn energii pozwala na zmagazynowanie nadwyżek produkowanej energii (np. w słoneczny dzień przez panele fotowoltaiczne na dachu) i wykorzystanie jej wtedy, gdy zapotrzebowanie przewyższa produkcję, np. wieczorem lub w nocy.
Dlaczego magazyny energii w budynkach wielorodzinnych zyskują na znaczeniu?
Jeszcze do niedawna temat magazynów energii dotyczył głównie gospodarstw domowych lub dużych przedsiębiorstw. Obecnie jednak, w związku z nowelizacjami prawa energetycznego, rosnącym zainteresowaniem wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych odnawialnymi źródłami energii oraz możliwością tworzenia tzw. prosumentów zbiorowych, magazyny energii stają się realną i opłacalną opcją także w kontekście budownictwa wielorodzinnego.
Zmiany legislacyjne umożliwiły mieszkańcom bloków i kamienic korzystanie ze wspólnych instalacji fotowoltaicznych, których efektywność i opłacalność można jeszcze bardziej zwiększyć, dołączając magazyn energii. Takie rozwiązanie umożliwia optymalizację zużycia energii, zwiększenie autokonsumpcji i obniżenie kosztów eksploatacyjnych budynku.
Jak działa magazyn energii w budynku wielorodzinnym?
W budynku wielorodzinnym magazyn energii najczęściej współpracuje z instalacją fotowoltaiczną zlokalizowaną na dachu lub elewacji. Panele PV produkują energię elektryczną, która w pierwszej kolejności zasila bezpośrednie potrzeby wspólne budynku – np. oświetlenie klatek schodowych, windy, wentylację, monitoring czy systemy grzewcze. Jeśli w danym momencie produkcja przewyższa zużycie, nadwyżka energii trafia do magazynu.
Energia zgromadzona w magazynie może być wykorzystana:
- wieczorem lub w nocy, kiedy panele nie produkują energii,
- w dni pochmurne,
- w przypadku awarii zasilania z sieci,
- w sytuacji zwiększonego zapotrzebowania na energię (tzw. peak shaving).
Cały system działa w sposób zautomatyzowany – zarządzany przez inteligentny system zarządzania energią (EMS), który decyduje, kiedy najlepiej ładować i rozładowywać magazyn, aby maksymalnie wykorzystać dostępną energię i zminimalizować koszty.
Jakie technologie są stosowane w magazynach energii?
Obecnie na rynku dominuje kilka technologii magazynowania energii. W budownictwie mieszkaniowym największe zastosowanie mają:
1. Magazyny energii oparte na bateriach litowo-jonowych
To najpopularniejsze rozwiązanie z uwagi na wysoką gęstość energii, długą żywotność i relatywnie szybki czas ładowania/rozładowania. Magazyny tego typu są kompaktowe i dobrze sprawdzają się w przestrzeniach ograniczonych, np. w piwnicach lub pomieszczeniach technicznych budynku.
2. Baterie LFP (litowo-żelazowo-fosforanowe)
Stanowią bezpieczniejszą odmianę technologii litowo-jonowej. Są mniej podatne na przegrzewanie się, a przy tym mają dłuższą żywotność i są odporne na głębokie rozładowania, idealne dla budynków wielorodzinnych o zmiennym profilu zużycia.
3. Superkondensatory
Choć mniej powszechne w budownictwie mieszkaniowym, superkondensatory oferują bardzo szybkie ładowanie i rozładowywanie. Często stosowane są w połączeniu z innymi magazynami jako bufor dla krótkoterminowych skoków zużycia.
4. Magazyny hybrydowe
Połączenie różnych technologii pozwala zoptymalizować działanie systemu w zależności od zapotrzebowania, np. połączenie baterii litowo-jonowych z kondensatorami lub z klasycznymi akumulatorami ołowiowymi.
Kwestie prawne i organizacyjne
Zastosowanie magazynu energii w budynku wielorodzinnym wymaga odpowiednich analiz, uzgodnień i niekiedy zmian w strukturze organizacyjnej wspólnoty. Warto zwrócić uwagę na następujące aspekty:
- Status prawny prosumenta zbiorowego – umożliwia wspólne korzystanie z instalacji OZE przez mieszkańców. Wprowadzenie tego modelu wymaga podpisania odpowiednich umów oraz zgłoszenia do operatora sieci dystrybucyjnej.
- Zasady rozliczania energii – z magazynem energii wspólnota może zminimalizować ilość energii oddawanej do sieci i maksymalnie wykorzystać ją na potrzeby własne. To z kolei wpływa na korzystniejsze bilansowanie.
- Finansowanie inwestycji – magazyn energii może być finansowany ze środków wspólnoty, kredytów bankowych, leasingu lub dotacji (np. z programów takich jak „Czyste Powietrze”, „Mój Prąd” czy Fundusze Europejskie).
- Bezpieczeństwo i ubezpieczenie – instalacja musi być zgodna z obowiązującymi normami przeciwpożarowymi i elektrycznymi. Warto też objąć ją odpowiednim ubezpieczeniem.
Korzyści z zastosowania magazynu energii
Decyzja o inwestycji w magazyn energii niesie ze sobą szereg korzyści, zarówno ekonomicznych, jak i środowiskowych. Wśród najważniejszych należy wymienić:
1. Niższe rachunki za energię
Dzięki możliwości przechowywania energii własnej (zamiast oddawania jej do sieci po niższej cenie) wspólnota może realnie obniżyć koszty eksploatacyjne budynku. Dotyczy to głównie kosztów wspólnych, które są dzielone na mieszkańców, np. oświetlenia, wind, systemów wentylacji czy pomp ciepła.
2. Zwiększenie autokonsumpcji
W klasycznym modelu prosumenckim nadwyżki energii są odsyłane do sieci, a następnie odbierane z opłatą dystrybucyjną. Magazyn pozwala zatrzymać tę energię „na miejscu” i użyć jej w 100% na własne potrzeby.
3. Niezależność energetyczna
W razie przerwy w dostawie prądu (np. awarii lub blackoutów) system magazynowania może przełączyć się na tryb awaryjny i zasilać najważniejsze obwody, np. oświetlenie awaryjne czy systemy bezpieczeństwa.
4. Ekologia i wizerunek
Budynki korzystające z odnawialnych źródeł energii i nowoczesnych systemów zarządzania zużyciem są postrzegane jako nowoczesne, ekologiczne i świadome, co wpływa pozytywnie na wartość nieruchomości i komfort życia mieszkańców.
Przykłady zastosowania w Polsce i Europie
W Polsce temat magazynów energii w budynkach wielorodzinnych dopiero zyskuje na popularności, ale już teraz można znaleźć pierwsze przykłady udanych inwestycji. W Warszawie, Wrocławiu czy Gdańsku pojawiają się wspólnoty, które zainwestowały w panele fotowoltaiczne i magazyny energii, aby zoptymalizować zużycie prądu i zmniejszyć koszty.
W krajach Europy Zachodniej, takich jak Niemcy, Holandia czy Szwecja, magazyny energii w budownictwie wielorodzinnym są coraz częściej standardem. Przykładowo, niemieckie spółdzielnie mieszkaniowe bardzo często korzystają z hybrydowych rozwiązań PV + magazyn + system zarządzania, tworząc w pełni zintegrowane, quasi-off-gridowe osiedla.
Edukacja mieszkańców – klucz do efektywnego wykorzystania magazynu energii
Wprowadzenie technologii magazynowania energii do budynku wielorodzinnego to tylko pierwszy krok ku transformacji energetycznej. Równie istotna, jeśli nie ważniejsza, jest edukacja mieszkańców oraz zarządców nieruchomości. Nawet najbardziej nowoczesna instalacja nie przyniesie oczekiwanych efektów, jeśli jej użytkownicy nie będą świadomi jej działania, możliwości ani korzyści, jakie z niej płyną.
Dlaczego edukacja jest niezbędna?
Zastosowanie magazynu energii wiąże się z fundamentalną zmianą w podejściu do zużycia energii elektrycznej. Tradycyjnie mieszkańcy byli biernymi odbiorcami prądu płacili rachunki i nie interesowali się jego pochodzeniem, godzinami szczytu ani strategiami oszczędzania. Tymczasem w nowoczesnym, zintegrowanym systemie OZE + magazyn, użytkownicy stają się aktywnymi uczestnikami rynku energii, czyli tzw. prosumentami.
Brak wiedzy może prowadzić do:
- nieoptymalnego korzystania z energii zgromadzonej w magazynie,
- niezrozumienia sposobu rozliczania kosztów,
- błędnych oczekiwań co do oszczędności,
- konfliktów we wspólnocie mieszkaniowej,
- obojętności wobec celów ekologicznych i efektywnościowych.
Dlatego już na etapie planowania inwestycji warto przewidzieć działania edukacyjne skierowane do mieszkańców i zarządców budynku.
Formy edukacji energetycznej
Edukacja na temat magazynów energii nie musi mieć formy akademickich wykładów. Wręcz przeciwnie, powinna być praktyczna, przystępna i powiązana z codziennym życiem mieszkańców. Poniżej opisujemy najważniejsze formy i narzędzia, jakie można wykorzystać:
1. Spotkania informacyjne
Zarząd wspólnoty może zorganizować otwarte zebranie mieszkańców, na którym przedstawiony zostanie plan inwestycji w magazyn energii, zasady działania systemu oraz przewidywane korzyści. Warto zaprosić ekspertów, np. przedstawiciela firmy instalacyjnej lub doradcę energetycznego, który przystępnie wyjaśni kwestie techniczne.
2. Materiały edukacyjne
Ulotki, infografiki, broszury czy elektroniczne przewodniki mogą w przystępny sposób wyjaśnić, jak funkcjonuje magazyn energii, kiedy najlepiej korzystać z urządzeń elektrycznych, co to jest autokonsumpcja czy jak działa prosument zbiorowy. Materiały mogą być rozdawane mieszkańcom lub udostępnione na stronie internetowej wspólnoty.
3. Aplikacje mobilne i panele wizualizacji
Coraz więcej systemów zarządzania energią oferuje inteligentne aplikacje, które umożliwiają mieszkańcom śledzenie w czasie rzeczywistym zużycia i produkcji energii, poziomu naładowania magazynu, a także kosztów i oszczędności. Dzięki temu mieszkańcy stają się bardziej zaangażowani, mogą dostosować swoje zachowania i świadomie korzystać z energii.
4. Tablice informacyjne w częściach wspólnych
W windach, na klatkach schodowych czy w holach wejściowych można umieścić tablice edukacyjne z aktualnymi danymi, np. ile energii udało się zaoszczędzić w danym miesiącu, ile CO2 nie trafiło do atmosfery czy ile pieniędzy zaoszczędziła wspólnota dzięki magazynowi energii. Takie działania wzmacniają świadomość i poczucie wspólnego celu.
5. Warsztaty i gry edukacyjne
W szczególności dla rodzin z dziećmi warto pomyśleć o bardziej angażujących formach edukacji, np. warsztatach ekologicznych, quizach online czy grach edukacyjnych dotyczących energii odnawialnej. Tego typu inicjatywy mogą być częścią większych wydarzeń osiedlowych, np. Dnia Sąsiada czy EkoPikniku.
Co powinno znaleźć się w programie edukacyjnym?
Dobry program edukacyjny powinien obejmować zarówno wiedzę techniczną, jak i praktyczną. Oto przykładowe zagadnienia, które warto przekazać mieszkańcom:
- Jak działa instalacja fotowoltaiczna i magazyn energii?
- Co to znaczy być prosumentem zbiorowym?
- Jakie są godziny szczytowego zużycia prądu i jak je omijać?
- Jakie urządzenia domowe zużywają najwięcej energii?
- Jak planować korzystanie z energii (np. uruchamianie pralki, zmywarki w godzinach korzystnych)?
- Jakie są efekty środowiskowe wspólnego magazynu energii?
- W jaki sposób obniżamy emisję CO2 i wspieramy transformację energetyczną?
Rola zarządcy budynku i administratora
Kluczową rolę w edukacji mieszkańców odgrywa zarządca nieruchomości. To on ma kontakt z firmami instalacyjnymi, organizuje zebrania wspólnoty, reprezentuje mieszkańców wobec dostawców energii i może inicjować działania edukacyjne. Warto, aby sam posiadał odpowiednią wiedzę lub przeszedł szkolenie z zakresu zarządzania energią i nowoczesnych technologii OZE.
Zarządca może również współpracować z lokalnymi organizacjami pozarządowymi, doradcami energetycznymi lub uczelniami, które chętnie angażują się w działania edukacyjne na poziomie lokalnym.
Efekty edukacji – większe oszczędności i integracja społeczna
Regularna edukacja energetyczna przynosi realne korzyści nie tylko w postaci niższych rachunków za prąd. Uświadomieni mieszkańcy są bardziej skłonni do:
- zmiany swoich nawyków energetycznych (np. korzystania z urządzeń w godzinach niższego obciążenia),
- akceptacji nowych inwestycji w efektywność energetyczną (np. modernizacji oświetlenia, wymiany kotłowni),
- współpracy i integracji w ramach wspólnoty.
Edukacja energetyczna może stać się impulsem do głębszego zaangażowania społeczności lokalnej w ochronę środowiska, a także zwiększyć identyfikację mieszkańców z miejscem zamieszkania. W dobie rosnących kosztów życia i wyzwań klimatycznych to szczególnie cenne.
Podsumowanie
Magazyn energii w budynku wielorodzinnym to nie tylko technologiczna nowinka, to konkretne narzędzie do obniżenia kosztów, zwiększenia niezależności energetycznej i ochrony środowiska. Wraz z dynamicznym rozwojem fotowoltaiki, coraz większym wsparciem finansowym ze strony państwa i unii europejskiej oraz postępującą decentralizacją energetyki, tego rodzaju rozwiązania stają się coraz bardziej opłacalne i dostępne.
Jeśli jesteś członkiem wspólnoty mieszkaniowej lub administrujesz budynkiem wielorodzinnym, warto rozważyć inwestycję w magazyn energii jako krok ku przyszłości, w której każdy budynek staje się samowystarczalnym, inteligentnym źródłem i magazynem energii.
Oprac: greenspark.com.pl | Foto: pixabay.com
Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83 z późn. zm.). Wszelkie prawa autorskie przysługują greenspark.com.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za pisemną zgodą właściciela witryny.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.
Chcesz wymienić się doświadczeniem, podzielić ciekawym newsem, zaproponować temat lub współpracę?
Skontaktuj się z nami, korzystając z poniższego
Formularza Kontaktowego