Czy agrowoltaika się opłaca? Analiza kosztów i zysków

⏰ 9 minut czasu czytania

Strona główna » Blog » Strona główna » Blog » Czy agrowoltaika się opłaca? Analiza kosztów i zysków

Agrowoltaika, czyli połączenie rolnictwa z energią słoneczną, to technologia, która zyskuje na popularności na całym świecie, w tym także w Polsce. Polega na instalacji paneli fotowoltaicznych na gruntach rolnych, co pozwala na jednoczesną produkcję energii elektrycznej oraz prowadzenie działalności rolniczej. W kontekście rosnących kosztów energii, zmieniającego się klimatu i konieczności zwiększania efektywności produkcji, agrowoltaika wydaje się być obiecującą alternatywą. Jednak czy naprawdę się opłaca? W artykule przeanalizujemy koszty i zyski związane z inwestycją w systemy agrowoltaiczne, aby odpowiedzieć na to pytanie.

1. Czym jest agrowoltaika?

Agrowoltaika to rozwiązanie, które łączy produkcję energii ze słońca za pomocą paneli fotowoltaicznych z rolnictwem. System fotowoltaiczny montowany jest w taki sposób, aby umożliwić równoczesne wykorzystanie tej samej powierzchni gruntu zarówno do uprawy roślin, jak i produkcji energii elektrycznej. Dzięki odpowiedniej konstrukcji paneli (np. montowanych na wyższych konstrukcjach), możliwe jest uzyskanie optymalnej ilości energii słonecznej, a jednocześnie nie zakłóca się wzrostu roślin.

Tego typu instalacje mogą być stosowane na gruntach przeznaczonych do upraw, takich jak pola rolnicze, pastwiska czy plantacje drzew owocowych. Co więcej, agrowoltaika pozwala na ochronę roślin przed ekstremalnymi warunkami pogodowymi, jak nadmierne nasłonecznienie czy silne wiatry, co może korzystnie wpłynąć na plony.

Przeczytaj także: Agrowoltaika – Co to jest i dlaczego warto w nią inwestować?

2. Koszty instalacji agrowoltaiki

a) Koszt zakupu i montażu paneli fotowoltaicznych

Pierwszym, i najważniejszym kosztem związanym z instalacją agrowoltaiczną, jest zakup i montaż paneli fotowoltaicznych. Koszt instalacji zależy od kilku czynników:

• Wielkość instalacji – Im większa instalacja, tym wyższe koszty, choć jednostkowe ceny mogą być niższe w przypadku większych systemów.
• Rodzaj paneli – Na rynku dostępne są różne rodzaje paneli fotowoltaicznych (monokrystaliczne, polikrystaliczne, cienkowarstwowe), które różnią się efektywnością, ceną oraz wydajnością w różnych warunkach atmosferycznych.
• Konstrukcja wsporcza – Panele fotowoltaiczne w systemie agrowoltaicznym wymagają specjalnych konstrukcji, które pozwalają na ich zawieszenie na odpowiedniej wysokości nad ziemią. Często używa się konstrukcji umożliwiających regulację kąta nachylenia paneli, co zwiększa efektywność ich pracy.

Średni koszt instalacji fotowoltaicznej w Polsce wynosi około 3 000 – 5 000 PLN za 1 kWp (kilowat peak), w zależności od wielkości systemu, rodzaju paneli i konstrukcji. Oznacza to, że średniej wielkości instalacja o mocy 30 kWp może kosztować od 90 000 do 150 000 PLN.

b) Koszty związane z adaptacją gruntów

Instalacja paneli fotowoltaicznych w gospodarstwach rolnych wymaga odpowiedniego przygotowania terenu. W zależności od warunków gruntowych, może to wiązać się z dodatkowymi kosztami, takimi jak:

• Przygotowanie gruntu – Koszty wyrównania terenu, jeśli nie jest ono wystarczająco równe, oraz usunięcie przeszkód takich jak kamienie czy krzewy.
• Infrastruktura – Czasami konieczne jest wybudowanie dróg dojazdowych lub dostosowanie infrastruktury elektrycznej do nowego systemu fotowoltaicznego.

Dodatkowo, jeżeli planujemy na tych samych gruntach kontynuować działalność rolniczą, warto dostosować instalację do potrzeb upraw. Może to wiązać się z koniecznością zmiany układu pól lub dostosowania wysokości konstrukcji, aby zapewnić roślinom wystarczającą ilość światła.

3. Korzyści ekonomiczne z inwestycji w agrowoltaikę

a) Oszczędności na energii

Główną korzyścią, jaką przynosi agrowoltaika, są oszczędności na kosztach energii elektrycznej. Panele fotowoltaiczne generują energię, którą można wykorzystać na potrzeby gospodarstwa rolnego – do zasilania urządzeń rolniczych, pomp, nawadniania czy oświetlenia budynków gospodarczych.

Dzięki produkcji własnej energii, rolnicy mogą zmniejszyć swoje rachunki za prąd. W przypadku, gdy gospodarstwo jest dużym konsumentem energii (np. w produkcji rolniczej czy hodowli zwierząt), oszczędności mogą wynosić nawet kilka tysięcy złotych rocznie.

b) Sprzedaż nadwyżek energii do sieci

W Polsce rolnicy mogą sprzedać nadwyżki wyprodukowanej energii do sieci energetycznej w ramach systemu net meteringu (bilansowanie energii). Oznacza to, że nadwyżki energii, które nie zostały wykorzystane na miejscu, mogą być oddawane do sieci i później wykorzystane, gdy zapotrzebowanie na energię będzie większe. W zamian za oddaną energię rolnicy otrzymują kredyt, który mogą wykorzystać w późniejszym okresie.

Ceny zakupu energii elektrycznej przez zakłady energetyczne zależą od rynku, ale w 2024 roku średnia cena wynosi około 0,3 PLN za 1 kWh. Zatem sprzedaż nadwyżek energii może stanowić dodatkowy dochód dla gospodarstwa.

c) Zwiększenie wartości nieruchomości

Instalacja systemu agrowoltaicznego może również zwiększyć wartość nieruchomości rolniczej. Gospodarstwa, które korzystają z odnawialnych źródeł energii, stają się bardziej atrakcyjne dla inwestorów, zwłaszcza w kontekście rosnącego zapotrzebowania na zieloną energię i zrównoważone praktyki rolnicze.

d) Dotacje i ulgi podatkowe

Instalacje fotowoltaiczne, w tym agrowoltaiczne, mogą liczyć na dofinansowanie z programów krajowych i unijnych. W Polsce dostępne są m.in. dotacje z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW), które wspierają rolników w inwestycjach w odnawialne źródła energii. Dodatkowo, rolnicy mogą liczyć na ulgi podatkowe w ramach systemów wspierających energię odnawialną.

4. Zyski ekologiczne i długoterminowe korzyści

a) Ochrona środowiska

Agrowoltaika to rozwiązanie przyjazne dla środowiska, ponieważ pozwala na produkcję czystej energii słonecznej, która nie emituje CO2 ani innych zanieczyszczeń. Dzięki temu rolnicy, którzy decydują się na instalację systemu agrowoltaicznego, przyczyniają się do zmniejszenia swojego śladu węglowego i wpływają na poprawę jakości powietrza.

b) Zwiększenie odporności upraw na zmiany klimatu

Panele fotowoltaiczne mogą działać jako naturalna osłona dla roślin, chroniąc je przed nadmiernym nasłonecznieniem, silnymi wiatrami czy ekstremalnymi opadami deszczu. Dzięki temu agrowoltaika może pomóc w zwiększeniu odporności upraw na zmiany klimatyczne, co może przekładać się na wyższe plony i lepszą jakość roślin.

c) Długoterminowe korzyści finansowe

Choć początkowy koszt instalacji może być wysoki, agrowoltaika przynosi korzyści długoterminowe. Panele fotowoltaiczne mają długą żywotność (średnio 25-30 lat), a inwestycja w nie może zwrócić się już po kilku latach użytkowania, generując oszczędności na energii oraz dochody z sprzedaży nadwyżek energii.

5. Czy agrowoltaika się opłaca?

Odpowiedź na to pytanie zależy od wielu czynników, takich jak lokalizacja, typ upraw, model biznesowy, dostępne dotacje czy poziom technologii. Przeanalizujmy kluczowe aspekty wpływające na opłacalność agrowoltaiki.

1. Korzyści finansowe

1. Dodatkowy dochód z energii
   Panele fotowoltaiczne pozwalają na generowanie energii elektrycznej, którą można zużywać na potrzeby własne gospodarstwa lub sprzedawać do sieci energetycznej. W sytuacji, gdy ceny energii rosną, takie rozwiązanie może znacząco zwiększyć dochody rolnika.
2. Oszczędności na kosztach energii
   Rolnicy zużywają energię na potrzeby pomp, oświetlenia, chłodni czy innych urządzeń. Dzięki agrowoltaice mogą obniżyć swoje rachunki za prąd, co w dłuższym okresie przynosi znaczące oszczędności.
3. Dotacje i ulgi
   W wielu krajach, w tym w Polsce, dostępne są programy wsparcia finansowego dla instalacji fotowoltaicznych. Obejmują one dotacje, ulgi podatkowe lub preferencyjne kredyty, co obniża koszt początkowy inwestycji.
4. Zwiększenie wartości gruntów
   Zainstalowanie paneli fotowoltaicznych na polach może zwiększyć wartość nieruchomości, czyniąc je bardziej atrakcyjnymi dla inwestorów i użytkowników.

2. Wpływ na uprawy i środowisko

1. Ochrona przed ekstremalnymi warunkami pogodowymi
   Panele fotowoltaiczne mogą chronić uprawy przed nadmiernym nasłonecznieniem, gradobiciem czy deszczami, tworząc swoisty mikroklimat. Dzięki temu niektóre rośliny, takie jak truskawki, sałata czy papryka, mogą rozwijać się w bardziej sprzyjających warunkach.
2. Lepsze wykorzystanie ziemi
   Agrowoltaika pozwala na efektywne wykorzystanie gruntów, zwłaszcza w miejscach, gdzie przestrzeń jest ograniczona. Zamiast wybierać między rolnictwem a energią odnawialną, można korzystać z obu funkcji jednocześnie.
3. Ograniczenie odparowywania wody
   Panele mogą zmniejszyć odparowywanie wody z gleby, co jest szczególnie korzystne w regionach o suchym klimacie lub podczas okresów suszy.
4. Zmniejszenie emisji CO₂
   Produkcja energii odnawialnej z agrowoltaiki przyczynia się do redukcji emisji dwutlenku węgla, co ma korzystny wpływ na środowisko.

3. Koszty inwestycyjne

1. Wysokie koszty początkowe
   Instalacja paneli fotowoltaicznych, zwłaszcza na dużą skalę, wymaga znacznych nakładów finansowych. Systemy agrowoltaiczne są bardziej kosztowne niż tradycyjne instalacje naziemne, ponieważ wymagają specjalnych konstrukcji, które umożliwiają prowadzenie działalności rolniczej.
2. Koszty utrzymania i serwisu
   Panele fotowoltaiczne, choć zwykle są trwałe, wymagają regularnego czyszczenia, monitoringu i konserwacji. W przypadku agrowoltaiki dochodzą koszty związane z ochroną przed uszkodzeniami podczas prac rolnych.

4. Wyzwania i ryzyka

1. Wybór odpowiednich upraw
   Nie wszystkie rośliny nadają się do uprawy w systemach agrowoltaicznych. Rośliny wymagające pełnego nasłonecznienia mogą osiągać niższe plony, co obniża rentowność działalności rolniczej.
2. Wpływ cieniowania
   Panele fotowoltaiczne tworzą cień, co może ograniczać dostęp światła do roślin. Dlatego konieczne jest odpowiednie zaplanowanie instalacji, aby dostosować ją do potrzeb konkretnego rodzaju upraw.
3. Dostęp do finansowania
   Pomimo dostępnych dotacji, uzyskanie finansowania na agrowoltaikę może być trudne, zwłaszcza dla małych gospodarstw, które często mają ograniczone zasoby finansowe.
4. Ryzyko pogodowe
   Pomimo zalet, takich jak ochrona przed gradobiciem, panele fotowoltaiczne mogą być narażone na uszkodzenia spowodowane ekstremalnymi warunkami atmosferycznymi, np. silnymi wiatrami.

Dla kogo agrowoltaika będzie opłacalna?

Agrowoltaika jest najbardziej opłacalna dla gospodarstw, które:

• Posiadają duże, słoneczne tereny, gdzie możliwe jest zainstalowanie paneli bez utraty zdolności do prowadzenia upraw.
• Korzystają z dużych ilości energii elektrycznej na potrzeby działalności rolniczej.
• Uprawiają rośliny, które tolerują częściowe zacienienie lub korzystają z ochrony przed słońcem.
• Mają dostęp do dotacji lub preferencyjnych form finansowania.
• Są zlokalizowane w regionach o stabilnym zapotrzebowaniu na energię odnawialną.

Agrowoltaika to innowacyjne rozwiązanie, które pozwala na jednoczesne wykorzystanie gruntów rolnych do produkcji żywności i energii. Opłacalność tej technologii zależy od wielu czynników, takich jak koszty początkowe, dostępne dotacje, wybór odpowiednich upraw oraz warunki lokalne. Dla wielu gospodarstw agrowoltaika może być opłacalna, zwłaszcza w perspektywie długoterminowej, ponieważ pozwala na generowanie dodatkowych dochodów, oszczędności na energii oraz lepsze zarządzanie zasobami. Niemniej jednak, przed podjęciem decyzji o inwestycji, warto dokładnie przeanalizować koszty, korzyści i potencjalne ryzyko.

W świecie, w którym rosną wymagania dotyczące efektywności ekologicznej i zrównoważonego rozwoju, agrowoltaika ma potencjał, aby stać się kluczowym elementem przyszłości rolnictwa. Choć nie jest to rozwiązanie idealne dla każdego, jego dynamiczny rozwój pokazuje, że warto wziąć je pod uwagę przy planowaniu modernizacji gospodarstwa.

Przeczytaj także: Czy agrowoltaika stanie się standardem w rolnictwie?

Podsumowanie

Inwestycja w agrowoltaikę wiąże się z początkowymi kosztami, które obejmują zakup paneli fotowoltaicznych, instalację oraz przygotowanie gruntów. Jednak korzyści, zarówno finansowe, jak i ekologiczne, mogą sprawić, że ta inwestycja okaże się opłacalna. Oszczędności na energii, sprzedaż nadwyżek do sieci, dostęp do dotacji oraz długoterminowe zyski z produkcji energii sprawiają, że agrowoltaika może stanowić dochodowy i zrównoważony sposób na rozwój gospodarstwa rolnego.

Dodatkowo, agrowoltaika pomaga rolnikom radzić sobie z wyzwaniami związanymi ze zmianami klimatu, poprawiając efektywność upraw i zwiększając odporność na niekorzystne warunki atmosferyczne. W połączeniu z dotacjami i ulgami, które wspierają inwestycje w odnawialne źródła energii, agrowoltaika staje się rozwiązaniem, które ma potencjał stać się standardem w nowoczesnym rolnictwie.

Foto: pixabay.com

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83 z późn. zm.). Wszelkie prawa autorskie przysługują greenspark.com.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za pisemną zgodą właściciela witryny.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Chcesz wymienić się doświadczeniem, podzielić ciekawym newsem, zaproponować temat lub współpracę?

Skontaktuj się z nami, korzystając z poniższego

Formularza Kontaktowego